Jak rozpoznać ADHD?

Kluczowe objawy osiowe

(zgodnie z DSM-5-TR / ICD-11):

Witamy na blogu wspierającym rozwój dziecka.

Jeśli szukasz rzetelnych, fachowych informacji na temat neuroróżnorodności oraz specyficznych wyzwań rozwojowych,

to trafiłaś/trafiłeś we właściwe miejsce. W poniższym artykule opiszemy pokrótce najczęstsze trudności, z jakimi mierzą się dzieci, wyjaśnimy ich podłoże neurologiczne oraz podpowiemy, gdzie szukać profesjonalnego wsparcia

i sprawdzonych źródeł wiedzy.

Zrozumienie mechanizmów

stojących za zachowaniem dziecka

to pierwszy i najważniejszy

krok w procesie świadomego wspierania jego potencjału.

Zapraszamy do lektury kompendium wiedzy o ADHD

Mówiąc prościej ADHD to nie kwestia „złego wychowania” czy lenistwa,

ale specyficzna budowa i praca mózgu. W głowie osoby z ADHD sygnały (przenoszone przez dopaminę) przepływają inaczej,

co utrudnia „sterowanie” uwagą

i emocjami. Wyobraź sobie,

że siedzisz przed telewizorem,

na którym wyświetlane jest

30 kanałów jednocześnie. Chcesz obejrzeć jeden konkretny film,

ale ktoś (Twoje ADHD) ciągle

przełącza kanały. Widzisz fragmenty wszystkiego: wiadomości, bajki, reklamy i sport.

Twój mózg próbuje śledzić wszystko jednocześnie, przez co nie możesz

w pełni zrozumieć i zapamiętać tego jednego filmu, na którym Ci zależy.

Choć ADHD kojarzy się głównie

z nadmiarem energii czy wierceniem się na krześle. ADHD to specyficzny sposób pracy mózgu, który sprawia,

że codzienne planowanie, skupienie

i panowanie nad odruchami

stają się prawdziwym wyzwaniem. Poniżej kluczowe objawy, które mogą wskazywać na to, że dziecko może mieć ADHD

• Deficyty uwagi i labilność koncentracji:

  Problemy z utrzymaniem skupienia na zadaniu, łatwe rozpraszanie się bodźcami zewnętrznymi oraz trudności

  w kończeniu rozpoczętych czynności.

  Często objawia się to również błędami wynikającymi

  z nieuwagi.

• Nadaktywność i hiperkinetyczność:

  Wzmożona aktywność ruchowa niedostosowana do kontekstu sytuacyjnego. Manifestuje się poprzez ciągłą potrzebę ruchu, wiercenie się i trudność

  w pozostaniu w bezruchu.

  U starszych dzieci

  oraz dorosłych może przyjmować formę subiektywnego, wewnętrznego niepokoju.

• Impulsywność:

  Działanie bez przewidywania konsekwencji i trudności

  w hamowaniu reakcji. Obejmuje m.in przerywanie innym, udzielanie odpowiedzi przed końcem pytania oraz trudność

  w czekaniu na swoją kolej.

• Dysfunkcje wykonawcze:

  Złożone trudności w planowaniu, organizacji działań

  oraz zarządzaniu czasem. Obejmują deficyty pamięci roboczej, problemy

  z hierarchizacją zadań

  oraz osłabioną zdolność

  do samoregulacji emocji

  i zachowania.

Jeśli zastanawiasz się,

czy te zachowania wymagają profesjonalnego wsparcia,

umów się do nas na wstępną konsultację. Pomożemy Ci lepiej zrozumieć potrzeby Twojej pociechy

i wspólnie zaplanujemy dalsze kroki diagnostyczne

• Modyfikacja środowiska:

  Ograniczenie nadmiaru bodźców (np. uporządkowana przestrzeń

  do nauki),jasna struktura dnia

  oraz przewidywalność zasad.

• Zewnętrzne wsparcie funkcji wykonawczych:

  Korzystanie z checklist, planerów, timerów (np. technika Pomodoro), dzielenie zadań

  na mniejsze etapy

  oraz stosowanie wizualnych przypomnień.

• Psychoedukacja:

  Budowanie u dziecka

  (i jego otoczenia) zrozumienia,

  czym jest ADHD. Nauka strategii samoregulacji, rozpoznawania własnych trudności i mocnych stron.

• Trening umiejętności samoregulacji:

  Techniki oparte m.in.

  na uważności (mindfulness), pracy z emocjami oraz rozwijaniu świadomości ciała.

• Wsparcie behawioralne:

  Jasne zasady, konsekwentne wzmacnianie pozytywnych zachowań oraz systemy motywacyjne (np. ekonomia żetonowa).

• Farmakoterapia (jeśli wskazana):

  W niektórych przypadkach

  po diagnozie specjalistycznej stosuje się leczenie farmakologiczne,

  które ma silne potwierdzenie skuteczności w redukcji objawów osiowych ADHD.

Jak rozpoznać ADHD?

Tabela objawów.

Obszar objawów

Przykłady zachowań w domu

Przykłady zachowań w szkole

Robi błędy z nieuwagi w zadaniach;

nie zapisuje prac domowych;

rozprasza się widokiem za oknem.

Obszar objawów

Przykłady zachowań w szkole

Przykłady zachowań w domu

Trudność w rozpoczęciu długiego wypracowania;

bałagan w plecaku i szafce; słabe poczucie czasu.

Wierci się w ławce;

wstaje bez pozwolenia;

głośno zachowuję się podczas cichych zadań.

Obszar objawów

Przykłady zachowań w szkole

Przykłady zachowań w domu

Przykłady zachowań w szkole

Przerywa rozmowy dorosłych;

działa bez namysłu niebezpiecznie;

ma trudności z czekaniem na deser.

Wyrywa się do odpowiedzi przed pytaniem; przeszkadza innym dzieciom; nie czeka na swoją kolej

w grach.

Obszar objawów

Przykłady zachowań w domu

Trudność w spokojnym siedzeniu

przy posiłku; biega,

wspina się w nadmiarze; nadmiernie mówi.

Nagłe wybuchy złości przy drobnych niepowodzeniach;

trudność w pogodzeniu się

z przegraną.

Warto pamiętać, że ADHD to nie tylko trudności, ale także specyficzny profil funkcjonowania, który może

wiązać się z kreatywnością,

energią i nieszablonowym myśleniem. Kluczowe jest stworzenie dziecku warunków, w których te zasoby mogą się rozwijać.

Zrozumienie świata dziecka z ADHD

to pierwszy krok do sukcesu.

W naszym gabinecie w Katowicach prowadzimy zajęcia terapeutyczne, które uczą,jak wykorzystać nieszablonowe myślenie w praktyce.

Zapraszamy do Centrum Dobrej Zmiany wspólnie zadbamy o dobry rozwój Twojej pociechy.